De Eerste Kamer en het politieke primaat van de Tweede Kamer

Een artikel in het Nederlands Juristenblad waarin (maar dan korter) veel van de informatie is verwerkt uit de twee hierna opgenomen boekwerkjes, maar hier toegespitst op de positie van de Nederlandse Eerste Kamer.

Advertenties

Bicameral Legislatures

In this publication, you will find an overview of the design of bicameral legislatures in a large number of countries. It also describes the historical origin of the idea of bicameralism, the functions it might discharge and the effects it has on policy, legislation and the forming of governments. The publication is the result of a study conducted for the Ministry of the Interior of the Netherlands. This English translation is published on the occasion of of the European Centre for Parliamentary Research and Documentation seminar in The Hague in November 2015.

Bicameral Legislatures, Ministerie van BZK, The Hague 2015

Tweekamerstelsels

Ons parlement telt twee Kamers, maar aan het nut van de Eerste Kamer (ook wel senaat genoemd) wordt vaak getwijfeld. Daarin is Nederland bepaald niet uniek. Veel landen doen het met slechts één Kamer en in alle landen waar ze er twee hebben, zijn bevoegdheden, samenstelling en voortbestaan van de senaat geregeld onderwerp van vaak hoog oplopende debatten. In dit boekwerkje wordt een vergelijking gemaakt met (discussies over) senaten in een aantal ontwikkelde democratieën. Een uitgebreide literatuurlijst is er ook in opgenomen, alsmede een overzicht van de wijzigingsvoorstellen die sinds 1814 door verschillende regeringen en staatscommissies zijn gedaan.

Parlementaire Tweekamerstelsels – Een internationale vergelijking, Ministerie van BZK, Den Haag, 2014.

 

Parlementaire immuniteit

Over de strafrechtelijke immuniteit van parlementariërs bestaat nogal eens verwarring. Vooral wordt nog wel eens ondoordacht gepleit voor uitbreiding van die immuniteit, omdat de moderne tijd dat zou vergen en/of Nederland op dit punt achterloopt bij andere landen. Dergelijke pleidooien berusten op een aantal misverstanden. In deze bijdrage worden die uiteengezet.

Drie misverstanden over de parlementaire immuniteit, in Het Schip van Staat, liber amicorum René Mazel, Nijmegen, 2012.

 

Het recht voor politieke partijen

In dit preadvies (geschreven, samen met Remco Nehmelman) worden voor een Belgisch en Nederlands publiek enkele onderwerpen uit het staatsrecht besproken die betrekking hebben op politieke partijen. Aan de orde komen onder andere de verhouding tussen partij en volksvertegenwoordiger (zetelroof, verkiezingsafspraken, financiële afdrachten, e.d.), de interne organisatie van politieke partijen (interne democratie, positie van vrouwen, e.d.), het partijverbod, en de financiering van politieke partijen. Ook wordt nog aandacht besteed aan de positie van Europese politieke partijen.

De constitutionele positie van politieke partijen in Nederland, in: Preadviezen 2010 van de Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht van België en Nederland, Den Haag, 2010.

 

De ombudsman en niet-overheidsorganen

Met klachten over bestuursorganen kunnen burgers naar een publiekrechtelijke ombudsman. Vaak is dat de Nationale ombudsman. Maar met klachten over niet-overheidsinstellingen, zoals ziektekostenverzekeraars, woningcorporaties of geprivatiseerde overheidsdiensten, kunnen zij daar niet terecht. Waarom is dat zo en zou de bevoegdheid van de ombudsman wellicht moeten worden uitgebreid? Daarover gaat deze bijdrage.

Het bereik van de Nationale ombudsman, in A.F.M. Brenninkmeijer e.a., Werken aan behoorlijkheid. De Nationale ombudsman in zijn context, Den Haag, 2007.